ირინა ლობჟანიძე

პროფესორი, ენათმეცნიერების მიმართულებით

2018 წლიდან ირინა ლობჟანიძეილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ენათმეცნიერების მიმართულების პროფესორია და ასწავლის ციფრული ჰუმანიტარიის, ქართველოლოგიისა და გამოყენებითი ენათმეცნიერების საბაკალავრო, სამაგისტრო და სადოქტორო საფეხურის სტუდენტებს. მისი 20-წლიანი კვლევითი გამოცდილება მოიცავს ციფრულ ჰუმანიტარიასა და ბუნებრივი ენის დამუშავებას, განსაკუთრებით, ქართველური ენების უნივერსალურ დამოკიდებულებათა კვლევას, ნეირულ მოდელირებას ქართული და მეგრული ენების კორპუსების შექმნას და იდიომური გამოთქმების ონლაინლექსიკონის შედგენას.

 

სამეცნიერო ინტერესის სფეროები
  • ციფრული ჰუმანიტარია
  • გამოყენებითი ენათმეცნიერება
  • ბუნებრივი ენის დამუშავება
  • ე-ლექსიკოგრაფია
  • ქართველური ენები

მონოგრაფიები

  • ლობჟანიძე, ი. (2024). პარაკლიტონი: MS. Wardr. d. 2. თბილისი: ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი;
  • ლობჟანიძე, ი. (2022). სასრული-პოზიციის მორფოლოგია: ქართული ენის ანალიზატორი და გენერატორი. შპრინგერ ჩამ. https://doi.org/10.1007/978-3-030-90248-3
  • ლობჟანიძე, ი. (2022). იერუსალიმის ჯვრის მონასტრის ტიპიკონი. ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა;
  • ლობჟანიძე, ი. (2021). ქართული ენის მორფოსინტაქსური ანოტირებისა და სასრული პოზიციის მორფოლოგიური ანალიზის პრინციპები. ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა.

 

რჩეული პუბლიკაციები 

  • მიტიტელუ, ვ., გიული, ვ., კორველ, გ., ლიბესკაინდე, ჩ., ლობჟანიძე, ი., მაკაჩაშვილი, რ., მარკანტონატუ, ს., მარკოვიჩი, ალ., & სტოიანოვა, ევ. (2025). ბუნებრივი ენის დამუშავების მიზნებისათვის შესიტყვებებზე არსებული ლექსიკური რესურსების კვლევა. In Proceedings of the 21st Workshop on Multiword Expressions (MWE 2025) (გვ. 41–57). ალბუკერკე, ახალი მეხიკო, აშშ: კომპიუტერული ენათმეცნიერების ასოციაცია;
  • ლობჟანიძე, ი., მაღრაძე, ე., ბერიკაშვილი, ს., გოზალიშვილი, ა., & ჯალაღონია, თ. (2025). ქართული ენის სინტაქსური ანოტირება უნივერსალურ დამოკიდებულებათა სქემის მიხედვით. In ლ. ჰოგევეგ, რ. ჯალალი, ლ. შვარცი, & ი. სედლარი (რედ.), ენა, ლოგიკა და კომპიუტერიზაცია: TbiLLC 2023 (Lecture Notes in Computer Science, ტ. 11456, გვ. 187–208). Springer;
  • ლობჟანიძე, ი., მაღრაძე, ე., ბერიკაშვილი, ს., გოზალიშვილი, ა., & ჯალაღონია, თ. (2024). უნივერსალურ დამოკიდებულებათა ქართულ ხეთა ბანკის შექმნა. In დ. დაკოტა, ს. კუბლერი, ჰ. ზინსმეისტერი, & ს. იაბლოჩკინი (რედ.), კომპიუტერული ენათმეცნიერების ანთოლოგია (TLT 2024) (გვ. 40–45);
  • ლობჟანიძე, ი., გერსამია, რ., & წულაია, ნ. (2024). მეგრულ-ინგლისური ონლაინ ლექსიკონის შექმნა – ქართველური ენების დაცვა. In კ. დესპოტი, ა. ოსტროსკი ანიჩი, & ი. ბრაჩი (რედ.), XXI ევრალექსის საერთაშორისო კონგრესის კრებული (გვ. 647–661). კავტატ, ხორვატია;
  • გერსამია, რ., & ლობჟანიძე, ი. (2023). ქართველური ენების დაცვა: მეგრული ენის ლექსიკონის ლექსიკოგრაფიული საკითხები. In „ლექსიკოგრაფია XXI-ე საუკუნეში“ საერთაშორისო კონფერენციის მასალები;
  • ლობჟანიძე, ი., მაღრაძე, ე., ბერიკაშვილი, ს., გოზალიშვილი, ა., & ჯალაღონია, თ. (2023). ანგარიში: უნივერსალური სინტაქსური ანოტირების ინსტრუქციები ქართული ენისთვის. კადმოსი, (15), 204–210;
  • გერსამია, რ., ლობჟანიძე, ი., სხულუხია, თ., & წულაია, ნ. (2023). მეგრული ენის დოკუმენტირება: სამეგრელოში ლინგვისტური ექსპედიციის ანგარიში (2022–2023). კადმოსი, (15), 123–135;
  • გერსამია, რ., & ლობჟანიძე, ი. (2023). მეგრული ტექსტების დოკუმენტირება და ანოტირება FLEx-ში. ენა და კულტურა, 29, 46–50.

 

პუბლიკაციების ვრცელი სია

  • ბერიკაშვილი, ს., & ლობჟანიძე, ი. (2022). აბსოლუტივის და ნომინატივის მსგავსი ფუნქციონალობა ქართულში. In Issues in Kartvelian Studies (გვ. 121–149). Vernon Publishing;
  • ლობჟანიძე, ი. (2021). ბოდლეს ბიბლიოთეკაში დაცული იერუსალიმის ჯვრის მონასტრის ტიპიკონის ციფრული გამოცემა. ლე მუსეონი, 134(3), 325–352; https://doi.org/10.2143/MUS.134.3.3290049
  • ლობჟანიძე, ი. (2021). MULTEXT-East მორფოსინტაქსური სპეციფიკაცია: ქართული სპეციფიკაცია. In T. Erjavec (Ed.), MULTEXT-East: Multilingual text tools and corpora for Central and Eastern European languages (Version 6);
    http://nl.ijs.si/ME/V6/msd/html/msd-ka.html
  • ლობჟანიძე, ი. (2020). შუასაუკუნეების ქართული ხელნაწერების დიგიტალიზაცია: იერუსალიმის ჯვრის მონასტრის ტიპიკონი. მეცნიერებათა აკადემიის ბიულეტენი, 97–102. მეცნიერებათა აკადემიის გამომცემლობა;
  • ლობჟანიძე, ი. (2020). მთარგმნელობითი ტექნოლოგიები, სამანქანო თარგმანი და ლინგვისტური ანოტირების პრინციპები. მთარგმნელის საერთაშორისო დღისადმი მიძღვნილი VI სამეცნიერო კონფერენციის მასალები (გვ. 53–65). ივ. ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამომცემლობა;
  • ლობჟანიძე, ი. (2020). IIIF ტექნოლოგია და შუასაუკუნეების ქართული ხელნაწერების დიგიტალური გამოცემის პრინციპები. საერთაშორისო კონფერენციის „არქივთმცოდნეობა, წყაროთმცოდნეობა – ტენდენციები და გამოწვევები“ მასალები.
  • ლობჟანიძე, ი. (2019). თანამედროვე ქართული ენის კომპიუტერული მოდელი და იდიომური გამოთქმების ონლაინ ლექსიკონის საძიებო სისტემა. In TbiLLC 2018 (Lecture Notes in Computer Science, ტ. 11456, გვ. 187–208). Springer;
  • ლობჟანიძე, ი. (2018). ქარაგმის ნიშნის ანოტირებისათვის. ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა საერთაშორისო კვლევები (EISH), 5, 38–52. ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი;
  • ლობჟანიძე, ი. (2018). თარგმანზე ორიენტირებული ტერმინოგრაფია (ISO-ს სტანდარტებზე ორიენტირებული მიდგომა). ტერმინოლოგიის საკითხები, III, 132–145. თბილისი;
  • ლობჟანიძე, ი. (2017). ზმნური მოდელების რეალიზება თანამედროვე ქართული ენის კორპუსში (ინგლისურად). In TbiLLC (გვ. 114–129);
  • ლობჟანიძე, ი. (2016). იდიომური გამოთქმების ონლაინ ლექსიკონი (ინგლისურად). In XVII EURALEX საერთაშორისო კონგრესის კონფერენციის მასალები (გვ. 710–717). თსუ;
  • დობორჯგინიძე, ნ., & ლობჟანიძე, ი. (2016). ქართული ენის კორპუსი (ინგლისურად). In XVII EURALEX საერთაშორისო კონგრესის კონფერენციის მასალები (გვ. 328–335). თსუ;
  • დობორჯგინიძე, ნ., & ლობჟანიძე, ი. (2015). ქართლის ცხოვრების პარალელური კორპუსი (ინგლისურად). კადმოსი, 402–414;
  • ლობჟანიძე, ი. (2015). ქართული ზმნური პარადიგმის სასრული პოზიციის მორფოლოგიური ანალიზი (ინგლისურად). In TICCSAM (გვ. 79–85);
  • დობორჯგინიძე, ნ., & ლობჟანიძე, ი. (2015). ვეფხისტყაოსნის პარალელური კორპუსი (ინგლისურად). Pro Georgia, 91–100;
  • ლობჟანიძე, ი. (2013). ვეფხისტყაოსნის ონლაინ კორპუსი. კადმოსი, 387–400;
  • ლობჟანიძე, ი. (2013). თანამედროვე ქართული ენის მორფოლოგიური ანალიზატორი და გენერატორი. GMLT, 82–83;
  • ლობჟანიძე, ი. (2012). ქართული–ახალბერძნული იდიომური გამოთქმების ლექსიკონის შედგენისათვის (ბერძნულად). In The 10th ICGL (გვ. 899–904);
  • ლობჟანიძე, ი. (2011). დატივის გადანაცვლება იდიომურ გამოთქმებში (ქართულსა და ახალბერძნულში). კადმოსი, 177–206;
  • ლობჟანიძე, ი. (2010). იდიომური გამოთქმების კროს-კულტურული ანალიზი თანამედროვე ბერძნულში, რუსულში და ქართულში (ბერძნულად). In ათენის კაპოდისტრიას სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის დეპარტამენტის მე-5 საერთაშორისო კონფერენციის მასალები (გვ. 190–196). ათენი;
  • ლობჟანიძე, ი. (2009). იდიომური გამოთქმების ეკვივალენტური თარგმანისათვის (რუსულად). In Languages and Cultures in the New Europe: Contacts and Identity (გვ. 161–168). დმიტრი ბურაგოს გამომცემლობა.

მიმდინარე სალექციო კურსები

  • საბაკალავრო კურსი „ქართული ენის ლექსიკოლოგია“
  • საბაკალავრო კურსი „ენათმეცნიერების შესავალი“
  • საბაკალავრო კურსი „შესავალი კომპიუტერულ ენათმეცნიერებაში“ (ქართულად და ინგლისურად)
  • სამაგისტრო კურსი „სამეცნიერო თარგმანი“
  • სამაგისტრო კურსი „ენა და ტექნოლოგიები“

სალექციო კურსების კატალოგი

  • საბაკალავრო კურსი „საველე ენათმეცნიერება და ენის დოკუმენტირება“
  • საბაკალავრო კურსი „ძველი ქართული ენა I“
  • საბაკალავრო კურსი „ძველი ქართული ენა II“
  • სამაგისტრო კურსი „შედარებითი ლექსიკოლოგია“
  • სამაგისტრო კურსი „სემინარი ენათმეცნიერებაში“
  • სამაგისტრო კურსი „სემინარი ქართული ენის კორპუსში“
  • სამაგისტრო კურსი „სემინარი კორპუსულ და კომპიუტერულ ენათმეცნიერებაში“
  • სამაგისტრო კურსი „თანამედროვე სინტაქსური თეორია და წარმომშობი გრამატიკა“
  • სამაგისტრო კურსი „ლინგვისტური კვლევის მეთოდები“

პირადი ვებგვერდი http://irinalobzhanidze.com/

სამეცნიერო პროექტები:

CA21167 - უნივერსალურობა, მრავალფეროვნება და იდიოსინკრაზია ენობრივ ტექნოლოგიებში (UniDive), პროექტის თანაწარმდგენელი, დაფინანსდა ევროპული კოოპერაციის მეცნიერებასა და ტექნოლოგიაში მიერ, 2022-2026 https://www.cost.eu/actions/CA21167/;

მეგრული ენის ანოტირებული კორპუსი ელექტრონული ლექსიკონით და ფორმალური გრამატიკით (FR-21-993-3), პროექტის მონაწილე, დაფინანსდა შოთა რუსთაველის ეროვნული სამეცნიერო ფონდის მიერ, 2022-2025;

იერუსალიმის ჯვრის მონასტრის ტიპიკონი (SP-2-21-276), პროექტის ავტორი, დაფინანსდა შოთა რუსთაველის ეროვნული სამეცნიერო ფონდის მიერ, 2021-2022;

ოქსფორდის უნივერსიტეტისა და ფონდის "საქართველოს შემსწავლელი მეცნიერებების" ერთობლივი კვლევითი პროგრამა (OUGSP-2018-057), პროექტის ავტორი, დაფინანსდა შოთა რუსთაველის ეროვნული სამეცნიერო ფონდის მიერ, 2019-2020;

ციფრული ჰუმანიტარია (ციფრული ეპიგრაფიკა, კომპიუტერული ენათმეცნიერება, ციფრული პროსოპოგრაფია) (DP2016_23), ახალგაზრდა მეცნიერი, დაფინანსდა შოთა რუსთაველის ეროვნული სამეცნიერო ფონდის მიერ, 2016-2020;

იდიომური გამოთქმების ონ-ლაინ ლექსიკონი (LE/17/1-30/13), პროექტის ავტორი, დაფინანსდა შოთა რუსთაველის ეროვნული სამეცნიერო ფონდის მიერ, 2014-2017;

თანამედროვე ქართული ენის საანალიზო და საანოტაციო პროგრამების შექმნა (AR/266/1-31-13), პროექტის ლინგვისტური კოორდინატორი, დაფინანსდა შოთა რუსთაველის ეროვნული სამეცნიერო ფონდის მიერ, 2012-2014;

ქართლის ცხოვრების პარალელური კორპუსი, პროექტის ლინგვისტური კოორდინატორი, დაფინანსდა ილიას უნივერსიტეტის მიერ, 2011-2012;

ვეფხისტყაოსნის პარალელური კორპუსი, პროექტის ლინგვისტური კოორდინატორი, დაფინანსდა ილიას უნივერსიტეტის მიერ, 2011-2012;

იდიომური გამოთქმების ქართულ-ახალბერძნული ლექსიკონი (No Y-04-10), პროექტის ავტორი, დაფინანსდა შოთა რუსთაველის ეროვნული სამეცნიერო ფონდის მიერ, 2009-2010.