რუსუდან გერსამია

რუსუდან გერსამია არის ფილოლოგიის დოქტორი, ქართველური ენების სპეციალისტი. 2019 წლიდან არის ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი. მას აქვს ოცწლიანი კვლევითი გამოცდილება. მუშაობს მეგრული და ლაზური ენების სხვადასხვა ტექნოლოგიის გზით დამუშავებაზე. 2021-2024 წლებში კოლეგებთან ერთად შექმნა მეგრული ენის მორფოლოგიურად ანოტირებული კორპუსი MLC (https://xmf.iliauni.edu.ge/), რომელიც წარმოადგენს სამეგრელოში მოპოვებული საველე მასალების თანამედროვე საერთაშორისო სტანდარტებით დამუშავებულ მრავალმხრივ ენობრივ რესურსს. მისი ბოლოდროინდელი პუბლიკაციები წარმოადგენს კორპუსზე დაფუძნებულ კვლევებს.

რუსუდან გერსამია ასევე მუშაობს ქართულის, როგორც მეორე/უცხო ენის, სწავლებისა და კვლევის მიმართულებით.

სამეცნიერო ინტერესის სფეროები

ქართველური ენების ფორმალური გრამატიკა და სემანტიკა
გამოყენებითი ენათმეცნიერება
კორპუსლინგვისტიკა / ენობრივი ტექნოლოგიები
საველე ენათმეცნიერება
ქართული, როგორც მეორე/უცხო ენა

მონაცემთა ბაზა

რ. გერსამია, ი. ლობჟანიძე (რედ.). (2022 წლის 4 აპრილი). მეგრული ენის კორპუსი (MLC): (ვერსია 1). https://xmf.iliauni.edu.ge/

მონოგრაფიები

ი. ქობალავა, რ. გერსამია. სივრცისა და მოძრაობის ენობრივი რეპრეზენტაცია (მეგრული და ლაზური ენების მონაცემთა ანალიზი). 250 გვ. ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი. თბ. 2020 [ინგლისურ ენაზე].
რ. გერსამია. სივრცისა და მოძრაობის ენობრივი რეპრეზენტაცია (ლაზური ენის მონაცემთა ანალიზი). 261 გვ. ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი. თბ. 2020.
რ. გერსამია, ზ. კიკვიძე, მ. ლომია, ნ. მამისეიშვილი, მ. საღლიანი. ფონოსემანტიკური ლექსიკა ქართველურ ენებში. 497 გვ. „ინოვაცია“. თბ. 2016.
მ. ლომია, რ. გერსამია. ხაზთაშორისი მორფემული გლოსირება (მეგრული ტექსტების მორფოლოგიური ანალიზი) - ნაწილი 1 (168 გვ.); მეგრული ტექსტები (ქართული თარგმანით) - ნაწილი 2 (199 გვ.), ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი. თბ. 2012.
გ. კარტოზია, რ. გერსამია, მ. ლომია, თ. ცხადაია. მეგრულის ლინგვისტური ანალიზი. 699 გვ. „მერიდიანი“, თბ. 2010.

რჩეული პუბლიკაციები

ი. ლობჟანიძე, რ. გერსამია, თ. გოგია (2026). მეგრული ენის კორპუსი (MLC): შექმნა, ანოტირება და UD Treebank-ის შექმნის საწყისი ეტაპები: ენის რესურსებისა და შეფასების მეთხუთმეტე კონფერენციის (LREC 2026) მასალები (გვ. 3250–3256). ევროპის ენობრივი რესურსების ასოციაცია (ELRA).
რ. გერსამია, ი. ლობჟანიძე (2025). პროგრესული ასპექტის კოდირება მეგრული ენის ზმნებში. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის მოამბე, ტ. 19(1). გვ. 113-118
რ. გერსამია, რ., ი. ლობჟანიძე (2025). კოდების შერევის ნიმუშები კორპუსზე დაფუძნებულ მეგრულ-ინგლისურ ლექსიკონში: ლექსიკოგრაფია XXI საუკუნეში: II საერთაშორისო კონფერენციის მასალები. რედ. თ. მარგალიტაძე. გვ. 60–64. ლექსიკოგრაფიისა და ენობრივი ტექნოლოგიების ცენტრი, ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი.
ი. ლობჟანიძე, რ. გერსამია (2025). კორპუსზე დაფუძნებული ლექსიკონი საფრთხის ქვეშ მყოფი მეგრული ენისთვის: ი. კოსემი, მ. იაკუბიჩეკი, მ. მედვედი, კ. ზგაგა, შ. არჰარ ჰოლდტი, თ. მუნდა და ა. სალგადო (რედ.), ელექტრონული ლექსიკოგრაფია XXI საუკუნეში (eLex 2025): ინტელექტუალური ლექსიკოგრაფია. eLex 2025 კონფერენციის მასალები (გვ. 561–583). Lexical Computing CZ.
ი. ლობჟანიძე, რ. გერსამია, ნ. წულაია, (2024). ორენოვანი მეგრულ-ინგლისური ონლაინლექსიკონის შედგენა: საფრთხის ქვეშ მყოფი ქართველური ენების შენარჩუნება: კ. შ. დესპოტი, ა. ოსტროშკი ანიჩი და ი. ბრაჩი (რედ.), ლექსიკოგრაფია და სემანტიკა (გვ. 647–661). XXI EURALEX-ის საერთაშორისო კონგრესის მასალები. ევროპის ლექსიკოგრაფიის ასოციაცია.
რ. გერსამია, ი. ლობჟანიძე (2023). მეგრული ტექსტების დოკუმენტირება და ანოტირება FLEx-ში. ენა და კულტურა, 29, გვ. 46–50.
რ. გერსამია, ი. ლობჟანიძე (2023). საფრთხის ქვეშ მყოფი ქართველური ენების შენარჩუნება: ლექსიკოგრაფიული ხედვები მეგრული ლექსიკონისთვის. წიგნში: XXI საუკუნის ლექსიკოგრაფიის კონფერენციის მასალები, გვ. 104–113.
რ. გერსამია, ი. ლობჟანიძე, თ. სხულუხია, ნ. წულაია, ნ. (2023). მეგრული ენის დოკუმენტირება: 2022–2023 წლების სამეგრელოს ლინგვისტური ექსპედიციის ანგარიში. კადმოსი, 15, გვ. 123–135.
რ. გერსამია (2022). სივრცის ენობრივი კონსტრუირება მეგრულსა და ლაზურში: თავი წიგნში: ქართველოლოგიის საკითხები (ქართველური ენები). რედ. თ. მახარობლიძე. Vernon Press აშშ. გვ. 73-106
რ. გერსამია (2022). ზმნური პრეფიქსების მორფონემიკა მეგრულში. თავი წიგნში: შენება ბიბლიის ნანგრევებზე [Construire sur les décombres de Babel: Building on Babel’s rubble] რედ. ნ. ბონე, ო. მატუშანსკი, დ. ჰარბორი, ი. როი. Presses Universitaires de Vincennes PUV. გვ.37-59
თ. მახარობლიძე, რ. გერსამია (2022), მთიანი სამეგრელო: ზოგადი აღწერა და ლინგვისტური სიტუაცია. თავი წიგნში: მთიანი მასივების ენების სოციოლინგვისტური სიცოცხლისუნარიანობა: ალპები და კავკასია. სერია: Lingue d’Europa e del Mediterraneo | 17. რედ. ფ. სკოტი, ქს. ჯორჯევიჩ-ლეონარდი, ჟ. ლეო ლეონარდი პოლ-ვალერის უნივერსიტეტი, მონპელიე. გვ.303-324
ი. ქობალავა, რ. გერსამია (2020) ზმნისართების სემანტიკური კომპონენტები მეგრულსა და ლაზურში: საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის მოამბე. თავი. 14, no. 2
რ. გერსამია (2019) ლაზური ენის დიალექტებად დაყოფის პრობლემები და ხოფურ-ჩხალურის თავისებურებები. ენათმეცნიერების საკითხები.
ზ. კიკვიძე, რ. გერსამია, მ. ლომია (2018). ფონოსემანტიკური რედუპლიკაციის შაბლონები ქართველურ ენებში: ენათმეცნიერება საზღვრებს მიღმა და მის ფარგლებში (LingBaW), იოანე პავლე II-ის ლუბლინის კათოლიკური უნივერსიტეტი, ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტი. პოლონეთი. 4, 2018. გვ.92-107

პუბლიკაციების ვრცელი ჩამონათვალისათვის იხ. CV

მიმდინარე სალექციო კურსები

საბაკალავრო კურსები

მორფოლოგია 1 (სახელები)
მორფოლოგია 2 (ზმნა და უდეტრები)
ქართული ენის სინტაქსი
ქართველური ენები (მეგრული)
ქართველური ენები (ლაზური)
პრაქტიკუმი ქართული ენის მორფოლოგიაში

სამაგისტრო კურსები

სემინარი ქართული ენის სისტემურ მორფოლოგიაში
მეგრულ-ლაზურის გრამატიკული ანალიზი და თანამედროვე ლინგვისტური თეორიები

ქართულის, როგორც მეორე ენისა და ინტეგრაციის პროგრამა:

ქართული ენა A1-A2, A2-B2, B1-B2
ქართული ენის გრამატიკა კომუნიკაციისათვის

სამაგისტრო ნაშრომების ხელმძღვანელობა

მეგრული პოლიპერსონალური ზმნის PFM ანალიზი (მარიამ ნადარაია. 2024)
ზმნური გრამატიკული ომონიმია ქართულში (კორპუსლინგვისტური ანალიზი) (შოღიკ მშეციანი. 2024)
მორფოსინტაქსური შეთანხმების პრობლემების ანალიზი ქართულის, როგორც მეორე ენის სწავლებისას (ნათია ანდღულაძე. 2024)
ზმნის მორფოსინტაქსთან დაკავშირებული პრობლემების ანალიზი ქართულის, როგორც მეორე ენის, სწავლებისას (ნათია მაზიაშვილი.2024)
მოძრაობა-გადაადგილების ზმნების მოდელირება და მათი ლემატიზაცია კორპუსში (ჯუანშერ წიქარიშვილი. 2023)
ქართული და მეგრული ფრაზის X’ სქემა და პროექცია (თამარ გოგია. 2022)
მესამე სერიის ზმნათა ფორმობრივი მოდელირება ქართულში (სალომე ფოფხაძე. 2020)
პოტენციალისის ფორმობრივი მოდელირება ქართველურ ენებში (თამუნა სხულუხია. 2020)
ზმნური მოდელების ტიპოლოგიისათვის ქართველურ ენებში (ვნებითი გვარის მოდელები საშუალ ქართულსა და მეგრულში) (მარიამ ღვინჯილია. 2019. თანახელმძღვანელი)

კვლევითი გრანტები

მიმართვის სისტემები მეგრულსა და ლაზურში (2024-2026). მკვლევარი. შოთა რუსთაველის ეროვნული სამეცნიერო ფონდი (FR-23-5495).
მეგრული ენის ანოტირებული კორპუსი ფორმალური გრამატიკითა და ელექტრონული ლექსიკონით (2021-2025). პროექტის ხელმძღვანელი. შოთა რუსთაველის ეროვნული სამეცნიერო ფონდი (FR/ #217344).
მოძრაობის სემანტიკური კომპონენტები მეგრულსა და ლაზურში (2016-2019). პროექტის კოორდინატორი, ძირითადი მკვლევარი; შოთა რუსთაველის ეროვნული სამეცნიერო ფონდის გრანტი (FR/ #217344).
Nationale Corpus of Georgian Language – Technological frame (2014-2015), მეცნიერ-მკვლევარი. Goethe State University (Frankfurt am Main, Germany). Volkswagen Foundation ( AZ 86154).
სივრცე და დრო ქართველურ ენებში (2013-2016), მეცნიერ-მკვლევარი. შოთა რუსთაველის ეროვნული სამეცნიერო ფონდის გრანტი (#დ-13/20)
ფონოსემანტიკური ლექსიკა ქართველურ ენებში (სტრუქტურული, სემანტიკური და პრაგმატიკული ასპექტები) (2013-2016). პროექტის ხელმძღვანელი. შოთა რუსთაველის ეროვნული სამეცნიერო ფონდის გრანტი (#31/20)
მეგრული ტექსტების ელექტრონული კორპუსი (2009 – 2011), მეცნიერ-მკვლევარი პროექტის მენეჯერი. შოთა რუსთაველის ეროვნული სამეცნიერო ფონდის გრანტი (A-43-09)
მონოგრაფიის - „მეგრულის ლინგვისტური ანალიზი“ - მომზადება გამოსაცემად (2006-2009), მეცნიერ-მკვლევარი. შოთა რუსთაველის ეროვნული სამეცნიერო ფონდის გრანტი (#021-08)

საჯარო ლექციები და სემინარები (შერჩევით)

ქართველურ ენათა დოკუმენტირება და მონაცემთა ანოტირება FLEX-ისა და ELAN-ის პროგრამებში. ორგანიზატორი: ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი. ლინგვისტურ კვლევათა ინსტიტუტი. 2024.
ტუტორიალი SCML პროექტის ფარგლებში: ზმნისწინები და ზმნისართები მეგრულსა და ლაზურში (სტრუქტრურული და სემანტიკური კომპონენტები). შოთა რუსთაველის ეროვნული სამეცნიერო ფონდი. ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 2019
ტუტორიალი საერთაშორისო სამეცნიერო პროექტი LaDyCA-ს ფარგლებში: საფრთხეში მყოფი ქართველური ენების ვარიაციათა დოკუმენტირება და ანალიზი ენათა დინამიკის თეორიის მიხედვით. ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი, სორბონის უნივერსიტეტი (საფრანგეთი). 2017

მოხსენებები საერთაშორისო სამეცნიერო ღონისძიებებზე (შერჩევით)

რ. გერსამია, ი. ლობჟანიძე, თ. გოგია. მორფოლოგიური მოდელების კორპუსზე დაფუძნებული მტკიცებულებები თანამედროვე მეგრულში. LingBaW 2026, 22–23 ოქტომბერი, ლუბლინი, პოლონეთი.
თ. გოგია, რ. გერსამია. ვოკატივის გრამატიკა ქართველურ ენებში — პროპოზიციული სტრუქტურიდან ინტერაქციულ სტრუქტურამდე. LingBaW 2026, 22–23 ოქტომბერი, ლუბლინი, პოლონეთი.
რ. გერსამია, ი. ლობჟანიძე. სტრუქტურული ვარიაცია და კონტაქტით გამოწვეული ცვლილება მეგრულში ენობრივი კოდების ცვლის პირობებში. Variation and Change in Endangered Languages, ჰამბურგის უნივერსიტეტი, საერთაშორისო ვორკშოპი, 1–2 ოქტომბერი, 2026.
რ. გერსამია, თ. გოგია. ალერსობითი მიმართვის ფორმების ანალიზზე დაფუზნებული საერთოქართველური ეთნოსტილის რეკონსტრუქცია IX საერთაშორისო აკადემიური კონფერენცია HUMAN: LANGUAGE, SOCIETY, CULTURE, 15 ივნისი, 2026, დაუგავპილსი, ლატვია.
ი. ლობჟანიძე, რ. გერსამია. ინტერლინეარული ანოტაციიდან მეგრული ენის UD ხეების ბანკამდე. UniDive-ის მე-4 გენერალური შეხვედრა, ბუქარესტი, რუმინეთი, 27–28 აგვისტო, 2026.
ი. ლობჟანიძე, რ. გერსამია, თ. გოგია. მეგრული ენის კორპუსი (MLC): შექმნა, ანოტირება და პირველი ნაბიჯები UD ხეების ბანკის შექმნისკენ. LREC 2026, პალმა-დე-მალიორკა, ესპანეთი, 11–16 მაისი, 2026.
ი. ლობჟანიძე, რ. გერსამია. კორპუსზე დაფუძნებული ლექსიკონი გადაშენების საფრთხის წინაშე მყოფი მეგრული ენისთვის. ELEX 2025: Electronic Lexicography in the 21st Century: Intelligent Lexicography, 18–20 ნოემბერი, ბლედი, სლოვენია, 2025.
რ. გერსამია. მიმართვის ზოგიერთი სოციოლინგვისტური წესი მეგრულსა და ლაზურში. International Network of Address Research (INAR 8) — From Tradition to Transformation: Rethinking Addressivity, Rethinking Forms of Address, Universidade Católica Portuguesa, ლისაბონი, პორტუგალია, 17–19 ივლისი, 2025.
რ. გერსამია, ი. ლობჟანიძე. კოდების შერევის მოდელები კორპუსზე დაფუძნებულ მეგრულ-ინგლისურ ლექსიკონში. II საერთაშორისო კონფერენცია Lexicography in the XXI Century, ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი, 10–12 ოქტომბერი, 2025.
რ. გერსამია, ი. ლობჟანიძე. მეგრულ ზმნაში TAME სისტემის გრამატიკალიზაციის შედეგები: პირობითი კონსტრუქციების პარადიგმა. LACIM 2024 — მე-2 საერთაშორისო კონფერენცია Grammaticalization in Anatolia-Caucasus-Iran-Mesopotamia Area, LACIM 2024, 4–5 დეკემბერი, 2024.
რ. გერსამია. მეგრული ენის დოკუმენტირება და დაცვა: კორპუსი ლინგვისტური ანალიზისა და ლექსიკური კვლევებისთვის. South Caucasian Week in Paris, Paris 8, მოხსენება Erasmus-ის პროგრამის ფარგლებში, პარიზი, საფრანგეთი, 2024.

ი. ლობჟანიძე, რ. გერსამია, ნ. წულაია. ორენოვანი მეგრულ-ინგლისური ონლაინ ლექსიკონის კრებული (საფრთხეში მყოფი ქართველური ენების შენარჩუნება). ლექსიკოგრაფიისა და სემანტიკის XXI საერთაშორისო კონგრესი EURALEX. დუბროვნიკი, ხორვატია. 2024
რ. გერსამია, ი. ლობჟანიძე, მეგრული ენის ტექსტების ანალიზი FLEx-ში: საველე მონაცემების დამუშავებიდან მორფოლოგიურ ანოტირებამდე. ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ლინგვისტურ კვლევათა ინსტიტუტის სემნიარი: ქართველურ ენათა დოკუმენტირება და მონაცემთა ანოტირება FLEx-სა და ELAN-ში. 9 თებერვალი, 2024.
რ. გერსამია, ი. ლობჟანიძე, საფრთხეში მყოფი ქართველური ენების დაცვა: ლექსიკოგრაფიული მონაცემები მეგრულის ლექსიკონისათვის. I საერთაშორისო კონფერენცია - ლექსიკოგრაფია XXI საუკუნეში. 10-12 ნოემბერი, 2023. ლექსიკოგრაფიისა და ენათა ტექნოლოგიების ცენტრი. ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი. თბილისი. საქართველო. 2023
რ. გერსამია, ი. ლობჟანიძე, მეგრული ტექტების ანოტირება FLEX-ში: საერთაშორისო კონფერენცია სამხრეთკავკასიური ცარცის წრე-3 (SCCC-3). 2-4 ოქტომბერი (თბილისი. საქართველო). 2023
რ. გერსამია, ი. ლობჟანიძე, ნ. წულაია, მეგრული ენის ზეპირი კორპუსის თეორიული და პრაქტიკული ჩარჩო. საერთაშორისო სამეცირო კონფერენცია “თანამედროვე ენობრივი ტექნოლოგიები - ტექნოლოგიები მრავალენოვანი ინტერნეტისთვის” (LMT2022) (თბილისი, საქართველო). 2022
რ. გერსამია, ქართველურ ენები, როგორც მორფოლოგიურად მდიდარი ენები, VII საერთაშორისო სამეცნირო კონფერენცია „ენა და კულტურა“ (ქუთაისი. საქართველო). 2022
რ. გერსამია, მდიდარი მორფოლოგიის ენების მორფოსინტაქსური ანოტირების თავისებურებები (ქართული ენის მაგალითების ანალიზი). ენები ციფრულ ერაში: თანამედროვე ტექნოლოგიები მწირრესურსებიანი ენებისათვის. (თბილისი, საქართველო). 2021
რ. გერსამია, ნ. წულაია, სივრცული ზმნისწინები მეგრულსა და ლაზურში. LingBaW 2021. მე-8 საერთაშორისო ლინგვისტური კონფერენცია ლუბლინი. იოანე პავლე II-ის ლუბლინის კათოლიკური უნივერსიტეტი (ლუბლინი, პოლონეთი).2021
რ. გერსამია, ფიქტიური მოძრაობის კონსტრუქცია ქართველურ ენებში: მე-7 საერთაშორისო ლინგვისტური კონფერენცია ლუბლინი (LingBaW 2019.) კონფერენცია ლუბლინის მე-7 საერთაშორისო შეხვედრის Linguistics Beyond And Within (LingBaW 2019) ფარგლებში. იოანე პავლე II-ის ლუბლინის კათოლიკური უნივერსიტეტი (ლუბლინი, პოლონეთი.) 2019.
რ. გერსამია. ფიქტიური მოძრაობის კონსტრუქცია მეგრულში (გზა, მზე, დრო)]. საერთაშორისო კონფერენცია: NAMED_2019 - Neglected Aspect of Motion. (CNRS-ENS, პარიზი, საფრამგეთი). 2019
რ. გერსამია, მ. ტოფაძე, დეონტური და ვოლუნტატიური მოდალობა - კონსტრუქციები და პარადიგმები ქართველურ ენებში: გრამატიკული კონსტრუქციების მე-10 საერთაშორისო კონფერენცია (ICCG 10): 15-18 ივლისი, 2018, პარიზი
რ. გერსამია, ს. დარასელია, ქართული და მეგრული ზმნის POS-ტეგირება საერთაშორისო სემინარი - Computational Approaches to Morphologically Rich Languages (CAMRL2018), ენების, კულტურისა და სოციალურ მეცნიერებატა სკოლა. ლიდსის უნივერსიტეტი (დიდი ბრიტანეთი) 2018, 3 ივლისი.
რ. გერსამია, ს. დარასელია, ლაზები საქართველოსა და თურქეთში: წარსული და აწმყო. საერთაშორისო სემინარი: Endangered Language and Nature. ენების, კულტურისა და სოციალურ მეცნიერებატა სკოლა. ლიდსის უნივერსიტეტი (დიდი ბრიტანეთი) 2018, 2 ივლისი.
ი. ქობალავა, რ. გერსამია, მ. ტოპაძე, ნ. წულაია. სივრცული მიმართებების სისტემა მეგრულსა და ლაზურში. საერთაშორისო კონფერენცია: Linguistic and Literary Studies on the Caucasus. 25-26 May, 2018, ვერნონის უნივერსიტეტი, იტალია
რ. გერსამია, ნ. შარაშენიძე, მოდალური ნაწილაკების მორფოლოგიზაცია ქართველურ ენებში. მე-18 საერთაშორისო მორფოლოგიური შეხვედრა (IMM18), უნგრეთის მეცნიერებათა აკადემია, ბუდაპეშტის უნივერსიტეტი. 2018, 11-14 მაისი, ბუდაპეშტი.

https://electure-ms.studiumdigitale.uni-frankfurt.de/vod/clips/4ynFgQ5XiT/mobile.mp4